Nurdoğan A. ERGÜN

Her ne kadar son yıllar­da bayanın iş yaşamın­daki rolü bir artış eğili­mi çizse de dünya genelinde yö­netim koltuklarında hala erkek hakimiyeti devam ediyor. Ku­rumsal Bayan Yöneticiler Ulus­lararası (CWDI) tarafından ha­zırlanan 2026 Global Bayan Di­rektörler Raporu’nun en dikkat çeken sonucu, global piyasa­larda üst seviye bayan temsilinin hala yetersizliği oldu. İnceleme kapsamındaki 3 bin 222 büyük ölçekli halka açık şirketin yal­nızca 215’inde, yani yalnızca yüzde 6,7’sinde bayan CEO vazife yapı­yor.

Dünya genelinde “Kadınlar için Davos” olarak anılan ve 4-6 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen Global Bayan Zir­vesi (Global Summit of Women 2026) kapsamında açıklanan ra­por, bayan CEO’ların şirketlerde güçlü bir “çarpan etkisi” yarata­rak idare kademelerinde çe­şitliliği ve dönüşümü önemli şekil­de hızlandırdığını ortaya koydu. “Kadın CEO’lar: İdare Kurul­larına ve Üst İdare Kademe­lerine Açılan Kapılar” başlığıyla kamuoyuyla paylaşılan araştır­ma, bayan başkanların cam tavanla­rı kırmadaki rolünü net datalarla kanıtlıyor.

Rapora nazaran bir şirketin başı­na bayan CEO geçtiğinde, liderlik kademelerinde dikkat cazibeli bir dönüşüm yaşanıyor. Bayan CE­O’ların vazife yaptığı şirketlerde kadın yönetim kurulu üyelerinin oranı yüzde 38,3’e ulaşırken, bu oran global ortalamada yüzde 28,9 düzeyinde kalıyor. Araş­tırmanın en dikkat cazip bulgu­larından biri ise CEO değişim­lerinde ortaya çıkıyor. Erkek bir CEO’nun akabinde vazifeye gelen bayan CEO’ların liderliğinde, yö­netim konseylerindeki bayan ora­nı ortalama yüzde 34,5’ten yüz­de 56,1’e yükseliyor. Bayan CEO tesiri sadece idare kurulla­rıyla sonlu kalmıyor. Bayan CE­O’lar tarafından yönetilen şirket­lerde üst seviye bayan yöneticile­rin oranı yüzde 36,8’e ulaşırken, global ortalama yüzde 21 sevi­yesinde bulunuyor.

Eşit temsile ulaşan şirket sayısı artıyor

Rapor, bayan CEO’ların misyon yaptığı şirketlerin cinsiyet den­gesi konusunda kıymetli ilerleme­ler kaydettiğini ortaya koyuyor. Bayan CEO’ların yönettiği şir­ketlerin yaklaşık dörtte birin­de idare konseyleri kadın-er­kek eşitliğine ulaşmış yahut ka­dın çoğunluğa sahip hale gelmiş durumda. Benzeri biçimde, bu şir­ketlerin yüzde 22,3’ünde üst yö­netim takımlarının en az yarısını bayanlar oluşturuyor. CWDI’nin büyük ölçekli şirketler ortasında belirlediği “İlk 10” listesinde yer alan bayan CEO’lu şirketlerin ta­mamında bayan idare kuru­lu üyeleri çoğunlukta bulunuyor.

Araştırma, bayan başkanların sür­dürülebilir bir liderlik kültürü oluşturduğunu da ortaya koyu­yor. Dünya genelinde 45 ülke ve Avrupa Birliği, bayanların yöne­tim konseylerindeki temsilini ar­tırmak hedefiyle kota uygulama­ları yürütüyor. Fakat araştırma, bu düzenlemelerin bayan CEO sayısını artırmada direkt et­kili olmadığını ortaya koyuyor. Buna nazaran kota uygulaması bu­lunmayan ülkelerde bayan CEO oranı yüzde 8,4 düzeyindeyken, kota uygulayan ülkelerde bu oran yüzde 4,5 olarak ölçüldü.

“Kadın CEO’lar yapısal dönüşümün motoru”

CWDI Başkanı Irene Nativi­dad, şunları söyledi: “Kadın CE­O’lar sırf sembolik önderler değil; kurumlarda yapısal dönü­şüm yaratan güçlü değişim aktör­leri. Birden fazla vakit göz gerisi edilen yetenek havuzlarını görünür ha­le getiriyor ve yeni başkanların ye­tişmesine katkı sağlıyorlar. Araş­tırmalar bayan liderliğinin daha yüksek finansal performans ve güçlü risk idaresi ile bağlı ol­duğunu gösteriyor.”

Kadın liderliği finansal performansı destekliyor

Raporda yer verilen aktüel araştırmalar, bayan liderliğinin sırf eşitlik açısından değil, şirket performansı açısından da değerli avantajlar sunduğunu gösteriyor. 2025 yılında yayımlanan araştırmalara nazaran; cinsiyet çeşitliliğine sahip idare konseyleri ve liderlik grupları bulunan şirketlerin, piyasa dalgalanmalarının ağır olduğu periyotlarda daha yüksek kârlılık açıklama mümkünlüğü yüzde 21 daha yüksek. Bayan CEO’lar tarafından yönetilen şirketler, pay performansı açısından da birçok pazarda genel endekslerin üzerinde sonuçlar elde ediyor.

Kaynak: Dünya